Op locatie

Jeugdtheater De Krakeling

De Krakeling, een van mijn favoriete wandschilderingen, is een goed voorbeeld van een trompe-l‘oeil schildering. De foyer van dit Amsterdamse jeugdtheater heeft aan drie kanten een balkon. Op de vierde wand schilderde ik het balkon exact na met personages op die alle onderdelen van het theater vertegenwoordigen.
Pantaleone uit de commedia dell’arte staat links, in het midden de fluitspeler van Manet voor de muziek en rechts de stille clown van Watteau voor de mime. De danseres houdt zich in evenwicht op de balustrade. De dieren koos ik vanwege hun verkleedwaarde; zo lijkt de baviaan een masker te dragen en heeft de Dalmatische hond de bolletjestrui aan.


Kunsttoepassing van Therese van Gelder

Bravilor Bonamat

Bravilor Bonamat in Heerhugowaard is een fabriek die koffiezetapparaten maakt voor bedrijven. Voor de representatieruimte maakte ik twee langwerpige schilderingen. Op de een staat het begin, het plukken van de koffie, en op de andere het eind, een grand café. De koffieplukkers baseerde ik op mijn verblijf in Guatemala, waarbij helemaal links een hommage aan Manet en zijn Déjeuner sur l’Herbe te zien is. De koffiekan op de voorgrond is van Klaas Gubbels, die toen ook een opdracht uitvoerde voor Bravilor.
De draaideuren op het andere paneel zijn gebaseerd op Café Américain in Amsterdam en de ovalen gouden schildjes zijn van Michael Berkhemer, die in de hal van de fabriek een sculptuur uitvoerde.


Kunsttoepassing van Therese van Gelder

Advocatenkantoor NautaDutilh

Voor het hoofdkantoor van NautaDutilh aan de Zuidas van Amsterdam maakte ik drie grote wandschilderingen, twee in het restaurant op de bovenste verdieping en een in de barruimte daarnaast. De opdracht was “iets” te doen met de architect Berlage (Plan Zuid), bekende Amsterdammers en de Gouden Eeuw. Op de linkerwand (6 x 4.80 m) staan 17e-eeuwse figuren rond een “modern” meisje en op de rechterwand is het omgekeerd: bekende Amsterdammers uit de 20e eeuw waaronder Johan Cruijff en Herman Brood met tussen hen in het meisje van de Nachtwacht van Rembrandt.
De pergola op de linkerwand heeft precies de verhoudingen van de Beurs van Berlage op het Rokin, terwijl rechts de pilaren van de Berlagebrug over de Amstel het kader vormen waar in het midden Berlage zelf te zien is.
Rechts op deze laatste wand kijkt de Amsterdamse Joffer Thérèse Schwartze hoe Ischa Meier een spiegel ophoudt voor de Dame in Kimono van Breitner. Daarachter staat wethouder Wibaut onverstoorbaar in de verte. Het aapje op de voorgrond, een maki uit Madagascar, vertegenwoordigt Artis en onderhoudt het contact met de toeschouwer. Op de linkerwand leende ik een personage van de Brief van Vermeer, de jonge Rembrandt leunt op een fiets en de man in het Oosterse kostuum komt uit een schilderij dat de markt op de Dam uitbeeldt in de 17e eeuw. De groetende man zonder hoofd helemaal rechts staat bij de tramhalte op de Marnixstraat en Annie M.G. Schmidt leest voor. De derde wandschildering is een fries van meer dan 20 m waarop Amsterdamse theater figuren staan afgebeeld, een paar historisch, anderen minder letterlijk maar de twee Venetianen met bierglas staan voor Ramses Shaffy en André Hazes. De ganzenhoedster zou Willeke Alberti kunnen zijn. Wel een portret is de vrouw die op de olifant het fries binnenrijdt. Zij is Sacha Tanja, ooit dé voorvechter van figuratieve kunst in Nederland. De achtergrond is gebaseerd op het interieur van Theater Tuschinski.


Kunsttoepassing van Therese van Gelder

Torenvliedt

Deze wandschildering maakte ik in het trappenhuis van het voormalige koetshuis van landgoed Torenvliedt in Middelburg. De beroemde historicus Johan Huizinga schreef een deel van de Herfsttij der Middeleeuwen op Torenvliedt en de opdrachtgevers wilden hem als uitgangspunt voor de schildering.
Voor mij was de grootste uitdaging hoe een voorstelling te ontwerpen die perspectivisch klopt als je de trap opgaat maar ook als je de trap afkomt. De oplossing vond ik in de pergola op de overloop waarin het beeld van Hercules het scharnierpunt van de voorstelling is. Dit beeld stond ooit op het landgoed, verloor zijn been in de oorlog en werd door studenten roze geverfd. Huizinga staat tussen de vrouw van het Arnolfini-portret van Jan van Eyck en een houten engel uit het Lam Gods met in zijn handen een exemplaar met de groene kaft van de Herfsttij. Arnolfini zelf leunt tegen de traptreden en het Zeeuws Meisje kijkt om de hoek vanuit de hal. Bovenaan de eerste trap is het dak van Torenvliedt nog net te zien met daarnaast twee middeleeuwse personages uit een schetsboek van Huizinga. Op de trap zijn de “wentelteefjes” een hommage aan Escher. Het kleine zittende figuurtje naast de trap is Leonard Huizinga, de zoon, die de ooit immens populaire serie Adriaan en Olivier schreef. Deze staan op de bovenverdieping als kartonnen opzetfiguurtjes op het balkon evenals de opdrachtgevers met tussen hen in een 19e-eeuwse burgemeester van Middelburg, die lang op Torenvliedt woonde.
De twee kerktorens aan de horizon beneden zijn links de St Jan van Den Bosch en rechts de Lange Jan van Middelburg, de woonsteden van de opdrachtgevers voordat zij verhuisden naar dit pand.


Kunsttoepassing van Therese van Gelder

Japan in Neuchâtel

In een Zwitsers landhuis uit 1730 was de opdracht een Japans landschap maken dat past bij de Japanse tatami’s. De opdrachtgevers, een Nederlands-Amerikaans echtpaar, had allerlei specifieke wensen zoals de kraanvogels, de Japanse makaak en de waterval.
Mijn uitdaging was met name dat het perspectief moest kloppen gezien vanaf de deuropening en gezien vanuit bed. Daar gebruikte ik de Japanse verhoogde passage voor, die recht loopt als je de ruimte binnenkomt en in zigzag overgaat zoals het perspectief in Japanse prenten wanneer je er recht voor staat.
De wilde waterval rechts is op glas geschilderd en heeft zijn culturele pendant in de Japanse tuin aan de linkerkant. Een deel van het plafond is echt, een deel geschilderd. Uiteraard woont de oranje kat in dit huis.


Kunsttoepassing van Therese van Gelder

De Zilveren Schaats

Voor de vestibule van een herenhuis in Utrecht maakte ik een wandschildering met als uitgangspunt het nabijgelegen natuurgebied De Zilveren Schaats. Op de wand lopen zomer en winter in elkaar over, het meisje schaatst richting de Dom van Utrecht en het jongetje laat zijn zeilbootje te water terwijl de kat van de opdrachtgever toekijkt. De spiegel op de tegenoverliggende muur vergroot de ruimte van de vestibule.


Kunsttoepassing van Therese van Gelder

Woonark

Op een woonark in de Amstel bestaat een wand uit diepe kasten met openslaande deuren. Ik ontwierp een idyllisch tafereel met een “huisje in Frankrijk” als centrum. Als alle deuren gesloten zijn, is het overal in de voorstelling lente, maar als je de deuren openklapt, komt er een tweede deur tevoorschijn waardoor de voorstelling overgaat in herfst. De appelboom links kan dus in bloei staan of een ogenblik later met open deuren hangt de boom vol met appels – ondertussen is de hond van de opdrachtgever in de tuinstoel gaan liggen.


Kunsttoepassing van Therese van Gelder

De Fontein der Poezen

Dit tuinhek beschermt een huis in Amsterdam-Zuid tegen inkijk. De klimop gaat over in het geschilderde bladerdak. Aan de straatzijde kijken de twee poezen van de opdrachtgever met enige terughoudendheid naar de voorbijgangers.


Kunsttoepassing van Therese van Gelder

Luik in de vloer

In de vloer van de benedenverdieping van een woonark in de Amstel bij Amsterdam schilderde ik in trompe l’oeil de trap naar beneden alsof hij onder water doorloopt. Een glasplaat op de schildering versterkt het effect van glinsterend water en dient natuurlijk ook als bescherming van de schildering. Je kunt over het water lopen.